Jaques Vredemans Musica Miscella (1602) opnieuw uitgegeven

25 juli 2012

De Musikologyske Wurkgroep van de Fryske Akademy legt momenteel de laatste hand aan een bijzondere uitgave die dit najaar in de serie Musica Frisica moet verschijnen. Het betreft de reconstructie van de bundel Musica Miscella (1602) van de Leeuwarder muziekmeester Jaques Vredeman.

Jaques Vredeman werd in 1558 of 1559 geboren, vermoedelijk in Mechelen. In 1589 werd hij ingeschreven als burger van Leeuwarden. Hij werd er leider van het plaatselijke collegium musicum, muziekleraar aan de latijnse school en voorzanger in de Jacobijnerkerk. Vredeman componeerde voornamelijk vocale muziek. Een van zijn werken heeft als titel Musica miscella, cioè Mescolanza di madrigali, canzoni e villanelle in lingua frisica à quattro e cinque voci en is in 1602 door Julius van den Rade in Franeker uitgegeven. Het is een bundel met madrigalen op Italiaanse teksten, chansons op Franse teksten en -wat bijzonder is- villanellen op oud-Friese teksten. Lange tijd is dit werk als verloren beschouwd maar in 1966 werden op een veiling in Amsterdam door de musicoloog Frits Noske vier van de vijf losse stemboekjes ontdekt. Helaas zijn niet alle stemmen bewaard gebleven: het Alto-stemboek ontbreekt. Het bewaard gebleven materiaal bleek echter voldoende te zijn om het ontbrekende te reconstrueren. Deze reconstructie is verzorgd door dr. Bernard Smilde in nauwe samenwerking met dr. Rudolf Rasch en drs. Jaap van Benthem van de Rijksuniversiteit te Utrecht. Door deze reconstructie is het voor het eerst na ca. 400 jaar weer mogelijk deze bijzondere muziek uit te voeren. De bladmuziek wordt voorafgegaan door een uitgebreide inleiding over leven en werk van Vredeman.

 Een wetenschappelijk verantwoorde uitgave van de Musica Miscella is ook van belang voor de studie van de Friese letterkunde. Zoals gezegd bevat deze bundel naast Italiaanse madrigalen en Franse chansons ook villanellen op oud-Friese teksten. Deze teksten waren al bekend lang voordat de muziek van Vredeman was ontdekt. Ze werden rond 1646, samen met gedichten van Gysbert Japix, gekopieerd door de Duits-Engelse filoloog Fransiscus Junius en zijn bewaard gebleven in het manuscript Oxford, Bodleian Library, MS. Jun. 115. Het bijzondere karakter van deze villanellen wordt door Prof. Dr. Rolf H. Bremmer Jr, bijzonder hoogleraar Friese taal en letterkunde, Universiteit Leiden, als volgt onder woorden gebracht:

 “De Friese villanellen die Vredeman op muziek heeft gezet, geven een mooi inzicht in de wijze waarop men aan het stadhouderlijk hof in Leeuwarden aankeek tegen het leven op het platteland. Ze wekken de indruk dat de boerenjeugd gepassioneerd de liefde bedreef. Elke keer als ik de gedichten in mijn colleges behandel, zijn de studenten verbaasd over de frank en vrije wijze waarop over het liefdesspel gesproken wordt maar nog meer over de ironie die er bij analyse onder blijkt te schuilen. De verrassing is echter het grootst wanneer we na de analyse luisteren naar de muzikale uitvoering ervan. De schoonheid en complexiteit van Vredemans  polyfone koorzang geeft nog een diepere laag aan de ironie. Vandaar dat ik de initiatieven voor een moderne uitgave van harte ondersteun en aanbeveel.”

 De Fryske Akademy verzorgt deze uitgave in samenwerking met de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis (KVNM) te Utrecht. Het betreft een tweetalige uitgave Fries/Engels

Deel dit artikel



Reacties bij dit bericht

  • 22 maart 2014 om 15:23 uur

    Loek van der Heide

    Muziekprogrammering LWD2018 w.o. Collegium Musicorum Leoverdia, Musica miscella en solo motetten/psalmen. Geachte, In verband met programmering Oude Muziek rond Jaques Vredeman / Leeuwarder Muziekcollege had ik graag informatie over de uitgave van Musica Miscella. Dit ter aanvulling op uitvoering van solo barokmotetten zoals beschreven in Music bridging Divided religions Frits Noske bijnvoorbaat dank voor de moeite en tozending informatie Loek van der Heide

Plaats uw reactie



Schrijf je in voor de nieuwsbrief: